วันจันทร์ที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2569

ISO19011:2026 Auditing เปลี่ยนอะไรบ้าง เราต้องทำอะไรบ้าง (ตามความคิดเห็นของอิชั้น)




คนทำระบบช่วงนี้ก็จะลำบาก นอนน้อยหน่อยนะคะ  ขยันเปลี่ยน ver. กันเหลือเกิ๊น


ISO 19011:2026 – Guidelines for auditing management systems

(แนวทางสำหรับการตรวจประเมินระบบการจัดการ)

 

·       ISO 19011:2026 ได้รับการประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2026 และเข้ามาแทนที่ ISO 19011:2018

·       โดยยังคงโครงสร้างหลักเดิมไว้ แต่มีการปรับปรุงแนวทางการตรวจประเมินให้สอดคล้องกับการทำงานในยุคดิจิทัล การตรวจประเมินทางไกล (Remote Audit) และประเด็นด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมากขึ้น

ขอบเขตของมาตรฐาน

ISO 19011:2026 เป็นมาตรฐานที่ให้แนวทางเกี่ยวกับ

  • หลักการตรวจประเมิน (Auditing Principles)
  • การบริหารโปรแกรมการตรวจประเมิน (Managing an Audit Programme)
  • การดำเนินการตรวจประเมิน (Conducting Audits)
  • การประเมินและพัฒนาความสามารถของผู้ตรวจประเมิน (Auditor Competence and Evaluation)

 

ตารางเปรียบเทียบ ISO 19011:2018 กับ ISO 19011:2026

หัวข้อ

ISO 19011:2018

ISO 19011:2026

หลักการตรวจประเมิน

(Audit Principles)

เน้น Risk-based Approach

·     ยังคงหลักการเดิม แต่ขยายการประยุกต์ใช้ Risk-based Approach ให้ชัดเจนยิ่งขึ้นในการวางแผนและดำเนินการ Audit

Remote Audit

ตรวจประเมินทางไกล

กล่าวถึง ICT และ Remote Audit ในระดับแนวทาง

·     การตรวจประเมินระบบการจัดการโดย Auditor / Auditee ไม่จำเป็นต้องอยู่ในสถานที่เดียวกัน แต่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT: Information and Communication Technology) ในการดำเนินการตรวจประเมินแทนการเข้าตรวจ ณ สถานที่จริง (On-site Audit)

·     เพิ่มรายละเอียดการวางแผน การเก็บหลักฐาน การสัมภาษณ์ และการควบคุมความน่าเชื่อถือของข้อมูลในการ Audit แบบ Remote และ Hybrid อย่างชัดเจน

·     Hybrid Audit คือ การตรวจประเมินรูปแบบผสมผสาน โดยนำวิธีการ "ตรวจประเมินทางไกล" (Remote Audit) และ "การลงพื้นที่ตรวจหน้างานจริง" (On-site Audit) มาใช้ร่วมกันในกระบวนการเดียว เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ความยืดหยุ่น และความรวดเร็ว

Virtual Location

สถานที่เสมือน

กล่าวถึงค่อนข้างจำกัด

·     เพิ่มแนวทางการ Audit หน่วยงานที่ดำเนินงานผ่านระบบดิจิทัลหรือ Virtual Environment โดยเฉพาะ

·     สถานที่หรือสภาพแวดล้อมเสมือน (Virtual Environment) ที่องค์กรใช้ดำเนินกิจกรรมทางธุรกิจหรือกระบวนการต่าง ๆ ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยไม่จำเป็นต้องมีสถานที่ทางกายภาพ (Physical Location) ที่ Auditor สามารถเดินทางไปตรวจได้  เช่น

-        Cloud Server : ระบบ ERP อยู่บน Cloud , ระบบจัดเก็บเอกสาร QMS ออนไลน์

-        Work from Home (WFH) : พนักงานทำงานจากบ้าน , ฝ่ายขายทำงานผ่านระบบออนไลน์

-        Data Center : ศูนย์ข้อมูลที่ให้บริการโดยผู้ให้บริการภายนอก

-        Online Platform : ระบบ e-Commerce , ระบบ Customer Portal

-        Remote Monitoring System : ระบบควบคุมการผลิตจากระยะไกล

Competence Auditor

เน้นความรู้ด้านมาตรฐานและเทคนิค Audit

·    เพิ่มข้อพิจารณาด้าน Digital Competence และ ICT Competence ของ Auditor อย่างชัดเจน

Digital Technology

มีการกล่าวถึง ICT ทั่วไป

·    เพิ่มการใช้ Data Analytics, AI Tools, Digital Evidence และระบบสารสนเทศในการ Audit

Climate Change

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ไม่มีการกล่าวถึงโดยตรง

·    เพิ่มแนวทางให้ Auditor พิจารณาประเด็น Climate Change และผลกระทบต่อระบบการจัดการที่ตรวจประเมิน

Audit Programme Risk

กล่าวถึงความเสี่ยงของ Audit Programme

·     ขยายประเภทความเสี่ยงที่ต้องพิจารณา เช่น Cyber Risk, Data Integrity, Remote Audit Risk และ Technology Risk

·     พิจารณาเพิ่มความถี่ในโปแกรมการตรวจ : ข้อร้องเรียนของลูกค้า , ผล Internal audit ครั้งที่ผ่านมา , NC ภายใน , ผล KPI

Audit Effectiveness

เน้นการดำเนินการตามแผน

·     เพิ่มการประเมินประสิทธิผล (Effectiveness) และคุณค่าของ Audit ต่อการปรับปรุงองค์กร

Evidence Collection

เน้น Sampling และ Interview

·    เพิ่มแนวทางการใช้ Digital Evidence, Video Observation และ Electronic Records เป็นหลักฐานตรวจประเมิน

Integrated Management System Audit

มีแนวทางทั่วไป

·    เพิ่มแนวทางรองรับ Integrated Audit ที่ตรวจหลายมาตรฐานพร้อมกันมากขึ้น

 

 

 

 

 

 

สรุปข้อกำหนด ISO 19011:2026 (Clause 1–7)

Clause

Conclusion

Objective Evidence

Clause 1 :

Scope (ขอบเขต)

·   กำหนดแนวทางสำหรับการตรวจประเมินระบบการจัดการทุกประเภท

·   Internal Audit, Supplier Audit, External Audit

·   องค์กรกำหนดขอบเขตการตรวจประเมินชัดเจนหรือไม่

·  Audit Program

·  Audit Plan

·  Audit Scope

·  Audit Criteria

Clause 2 :

Normative References (เอกสารอ้างอิง)

·   ไม่มี Normative Reference เพิ่มเติม

·  ไม่มีข้อกำหนดให้ต้องมีเอกสารเฉพาะ

Clause 3 :

Terms and Definitions (คำศัพท์และนิยาม)

·   ………………..

·  ไม่มีข้อกำหนดให้ต้องมีเอกสารเฉพาะ

Clause 4 :

Principles of Auditing

(หลักการตรวจประเมิน)

·   ยังคง 7 หลักการตรวจประเมินเดิมไว้ แต่เน้นการประยุกต์ใช้ Risk-based Approach และการใช้เทคโนโลยีในการตรวจประเมินมากขึ้น

·   สิ่งที่ Auditor ต้องแสดงให้เห็น

1)     Integrity - ซื่อสัตย์ โปร่งใส

2)     Fair Presentation - รายงานตามข้อเท็จจริง

3)     Due Professional Care - ใช้วิจารณญาณอย่างเหมาะสม

4)     Confidentiality - รักษาความลับ

5)     Independence - เป็นอิสระ

6)     Evidence-based Approach - ใช้หลักฐานยืนยัน

7)     Risk-based Approach - พิจารณาความเสี่ยงในการตรวจ

·     Auditor Code of Conduct

·     Audit Report

·     Conflict of Interest Declaration

·     Audit Evidence Record

·     Risk-based Audit Program

Clause 5 : Managing an Audit Programme (การบริหารโปรแกรมการตรวจประเมิน)

·     การจัดการความเสี่ยงของ Audit Program อย่างเป็นระบบ

·     การกำหนดเกณฑ์การเลือก Remote Audit หรือ On-site Audit

·     การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลดิจิทัล

·     การประเมินประสิทธิผลของ Audit Program ไม่ใช่เพียงตรวจตามแผนเสร็จหรือไม่

·   Audit Program Risk Assessment

·   Remote Audit Procedure

·   Criteria การเลือก Audit Method

·   KPI ด้าน Audit Effectiveness

Clause 6 – Conducting an Audit

1. Remote Audit และ Hybrid Audit

  • การเตรียมเทคโนโลยี
  • การรักษาความลับข้อมูล
  • การยืนยันตัวตนผู้ถูกสัมภาษณ์
  • การเข้าถึงเอกสารอิเล็กทรอนิกส์
  • การสังเกตงานผ่าน Video Streaming

2. Digital Evidence   สามารถใช้เป็น Audit Evidence ได้อย่างเป็นทางการมากขึ้น

  • Cloud Documents
  • ERP Records
  • Electronic Log
  • Dashboard
  • Video Evidence

3. AI และ Data Analytics

  • อนุญาตให้นำ AI และ Data Analytics มาใช้สนับสนุนการ Audit
  • Auditor ต้องสามารถประเมินความน่าเชื่อถือของผลลัพธ์จากเครื่องมือเหล่านี้ได้

·   Audit Checklist

·   Interview Record

·   Observation Record

·   Sampling Record

·   Audit Report

·   Corrective Action Request (CAR)

Clause 7 : Competence and Evaluation of Auditors

 

Auditor ต้องมีความรู้ด้าน

·       Audit Techniques

·       Relevant Standard

·       Process Approach

·       Risk-based Thinking
  • Training Record
  • Certificate
  • Experience Record
  • Skill Matrix

 

Gap Analysis

สิ่งที่ควรดำเนินการเพื่อสอดคล้องกับ ISO 19011:2026
  1. ปรับ Procedure Internal Audit ให้รองรับ Remote/Hybrid Audit
  2. ปรับ Competency Matrix ของ Internal Auditor
  3. เพิ่มการอบรม ICT และ Digital Audit
  4. เพิ่มเกณฑ์ประเมินความเสี่ยงของ Audit Program
  5. เพิ่มแนวทางการใช้ Digital Evidence
  6. เพิ่มประเด็น Climate Change ใน Audit Checklist
  7. ทบทวน KPI ด้านประสิทธิผลของ Audit Program
  8. ปรับ Internal Audit Checklist ให้ครอบคลุม Digital Process และ Cyber Risk



สุกัญญา มีบุศยวัสส์ (อ้อ)

Consultant and Trainer

BSM Solutions Limited Partnership

086-145-3665

E-mail : sukanya.mee@gmail.com , bsm.soln@gmail.com

Line ID : sukanya.mee


เขียนโดย ที่ ไม่มีความคิดเห็น:
ป้ายกำกับ: , ,
สมัครสมาชิก: บทความ (Atom)